Ali Şir Nevâi

Çağatay edebiyatımızın ünlü şâiri Ali Şir Nevâi (1441-1501) Herat’ta yaşamıştır. Yakın dostu, şâir hükümdar Hüseyin Baykara’nın
vezirliğini yapmıştır. Aynı zamanda güçlü bir ilim ve devlet adamıdır.

Çağatay Türkçesi onun sayesinde büyük bir edebiyat dili hâline gelmiştir. Bunun sonucu Çağatayca’dan ”Nevâi dili” diye bahsedilir olmuştur.
O bilinçli bir dilcidir. Türkçe’nin Farsça’dan üstün olduğuna inanmış, bunu ispatlamak için Muhâkemetü’l- Lûgateyn adlı eserini yazmıştır.

Nevâi’nin dört divanı vardır: Garâibü’s- Sıgar, Nevâdirü’ş- Şebab (gençlik şiirleri), Bedâyi’ül- Vasat, (orta yaş şiirleri), Fevâidü’l- Kiber (yaşlılık şiirleri). Şâirin bir de Farsça Divân’ı bulunmaktadır. Nevâi hamse sahibi ilk Türk Şâiridir.
Hamse, aynı şâirin beş mesnevisinden oluşan eserlere verilen addır. Nevâi’nin hamsesi şu mesnevilerden oluşur; Hayretü’l -Ebrâr, Ferhad ü Şirin, Leylâ vü Mecnûn, Se’a-i Seyyâr, Sedd-i İskenderi.

Nevâi’nin manzum, mensur 30 civarında eseri bulunmaktadır.












Yorumunuzu bırakın