Belirtme Sıfatları

Belirtme Sıfatları

Adları sayı belirterek, soru sorarak ya da gösterme yoluyla, kimi zaman da belgisiz olarak belirten sıfatlardır.

I- İşaret(Gösterme) Sıfatları  : Adları gösterek belirten sıfatlardır. Bunları işaret zamirleriyle karıştırmamak gerekir. “hangi” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

ÖR: bu ev, şu araba, o köy.

II- Soru Sıfatları  : Adları soru yönünden belirten sıfatlardır.Bunları soru zamirlerinden ayırmak gerekir.”hangi, kaç, kaçıncı, ne, neden, nasıl” gibi sözcüklerden oluşur.

ÖR: Kimse ne iş tutacağını bilmiyordu.       Hangi kalem senindi ?                        Kaç liralık fatura kesilecek?(sıfat)           Saati kaça aldınız? (zamir)

III- Belgisiz(Belirsiz) Sıfatlar : Bir adı ona kesinlik kazandırmaksızın beliten sıfatlardır.”bir, hiç, birtakım, birkaç, birçok, her, biraz, bazı, çoğu, kimi, herhangi, filan, falanca, fazla, bütün, öteki, hep, nice” gibi sözcükler dilimizde belgisiz sıfat görevi görürler. “hangi” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

ÖR: Bir bayram günü         çoğu zaman    tüm insanlar    herhangi bir gün

IV- Sayı Sıfatları  : Sayı adları, başka bir adın sayısını, ölçüsünü, sırasını belirtmek üzere sıfat olarak kullanılırlar.

A. Asıl Sayı Sıfatları: Adların kesin sayılarını belirtir. Bütün doğal sayılar asıl sayı sıfatı görevinde kullanılır. “kaç” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

ÖR: on iki ay, bir paket şeker, yüz iş günü

B. Sıra Sayı Sıfatları: Belirttikleri adların sıralarını gösteren sıfatlardır. -ıncı (/-inci) ekinin asıl sayılara getirilmesiyle yapılır. “kaçıncı” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

ÖR: üçüncü şahıs, beşinci sınıf, on yedinci koltuk

C. Üleştirme Sayı Sıfatları : Adların bölüştürme, paylaştırma anlamlarını vererek sayılarını belirten sıfatlardır. (-ş)-ar * ekinin asıl sayılara getirilmesiyle yapılır. “kaçar ” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

ÖR: birer silgi, üçer kalem, beşer ev, altışar sinema bileti,

yedişer kutu, onar bin lira, yüz biner konut,

NOT: -ar ekindeki -ş- ünsüzü hakkında şu bilgileri ekleyebiliriz:

Sesliyle biten sayılardan sonra bu ek yapılık genişlemesi (türeme) ile -şer olur ve bir koruma sesdeşi (yardımcı ses) almış gibi görünür…    Besbelli bu ses beş sayısından beş-er, altı-şar, yedi-şer şeklinde sıçrama ile geçmiştir

“İkirer, altırar ygirmi, yitirer (yitişer)”

Ç- Kesir Sayı Sıfatları: Belirttiği adların sayısını kesirli olarak gösteren sıfatlardır. Kalma(Bulunma) durum eki -da(/-de) almış bir sayı adının başka bir sayı adıyla tamlama ve bu tamlamanın bir ada tamlama olmasıylakullanılır. “kaçta kaçı” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

ÖR: yüzde yüz kâr artışı, dörtte bir pay

D- Topluluk Sayı Sıfatı: Belirttiği adların birden fazla olduğunu bilrdiren sıfatlardır. (-i)-z ekinin asıl sayı sıfatına getirilmesiyle oluşturulur.

ÖR:     ikiz çocuk, beşiz oğlan, dördüz kedi yavrusu

Sıfatlar konusu için tıklayınız.

Sıfat Tamlamaları konusu için tıklayınız.

Niteleme Sıfatları konusu için tıklayınız.

Belirtme Sıfatları konusu için tıklayınız.

Sıfatlarda Küçülltme konusu için tıklayınız.

Sıfatlarda Pekiştirme konusu için tıklayınız.

Sıfatlarda Karşılaştırma konusu için tıklayınız.

Yapılarına Göre Sıfatlar konusu için tıklayınız.

Yorumunuzu bırakın