Jean-Paul SARTRE -Kimdir-Hayatı-Biyografisi



21.6.1905 yılında Paris ‘te dünyaya gelen Sartre ‘ın deniz subayı olan babası ölünce , annesi yurdu olan Alsas ‘a döndü. Bir süre daha Paris ‘te okuluna devam eden Sartre 1916 yılında annesi ile üvey babası ile birlikte La Rochelle ‘e taşındı. 1919 yılında tekrar Paris ‘e dönerek 1922 yılında orada liseyi bitirdi. 1924-28 döneminde felsefe eğitimini sürdürdüğü sırada hiç evlenmediği ancak yaşam arkadaşlığı yaptığı Simone de Beauvoir ile tanıştılar. Tours ‘da meteorolog olarak askerliğini yaptıktan hemen sonra başladığı felsefe öğretmenliğini Le Havre ‘da 1936 yılına kadar sürdürdü. Varoluşçuluk felsefesi denilince akla ilk gelen isim olan Fransız yazar Sartre dünya politik gelişmelerinin üzerinde etkili olmuştur. Sartre ‘ın sadece kendi sorumluluklarını üstlenmiş bireyin yaşamını anlamlı kılabildiği şekilde tanımladığı özgür insan , düşüncelerinin ana fikrini oluşturmaktaydı. Les Mains Sales “Kirli Eller” isimli dramda komünizminde dogmaları olduğunu gösterip insanlık dışı olarak niteleyerek bir anlamda maskesini düşürdüğü halde yinede toplumsal değişikliğe tek seçenek olarak gördüğü komünizmi benimsedi. 1952 yılında Varoluşçuluk ‘un en büyük temsilcilerinden olan CAMUS ile SARTRE , Camus ‘un komünizme uzaklaşması sebebi ile siyasal düşünceleri farklılaştığı için bozuştular. 1960 yılında yayınlanan La Critique de la Raison Dialectique “Diyalektik Aklın Eleştirisi ” isimli yapıtında Sartre bireysel özgürlüğü , sınıf bilinci ve psikanaliz ile bütünleştirmektedir. Les Mots “Sözcükler” isimli otobiyografik romanını için layık görüldüğü Nobel Edebiyat Ödülünü savaş verdiği sistemin en büyük temsilci kurumlarından biri olarak görmesi sebebi ile ödülü reddetti. 1968 yılında Prag Baharı olarakta anılan A. Dubcek iktidarının reform girişimlerini Sovyet Birlikleri ‘nin askeri müdahale ile engellemesinin sonucu olarak Sartre komünizme karşı tavır almışsa da 1968 öğrenci hareketlerinin dünyayı etkileme boyutunu görünce ciddi bir toplumsal değişiklik olabileceğine dair umutlanarak , yeniden komünist fikirlerin ön saflarında yer almaya başladı. 70 ‘li yıllarda teröristlerinde insani muamele görmesi gerektiğini savunarak radikal duruşuna devam etti. Edebi , sanatsal , siyasal içerikli çok sayıda eser bırakan Sartre , ilerlemiş bir göz hastalığı nedeni ile artık hemen hemen gözleri hiç görmemeye başlayan yazar 15.4.1980 tarihinde Paris ‘te yaşama veda etti.

Yorumunuzu bırakın