Karşıt Anlamlı Cümleler

Anlattıkları düşünce yönüyle birbiriyle çelişen, aralarında anlamca zıtlıklar bulunan cümlelere karşıt anlamlı cümle denir. Örneğin:

Gerçek sanatçı tüm eserlerinde halkın bilinçlenmesi için çaba harcamalıdır.
Bir sanat eseri sadece sanat amacıyla oluşturulmalıdır, sanatçının toplumu eğitmek gibi bir amacının olması yanlıştır.

Görüldüğü gibi yukarıdaki cümleler savundukları düşünce bakımından tam bir karşıtlık içermektedir. Konuyla ilgili bir örnek daha verelim:

Bir sanat eseri ne kadar güzel bir dile sahip olursa olsun özgün bir konu içermiyorsa başarılı olamaz.
Nice yapıtlar vardır ki çok bilinen bir konuyu örneğin aşkı anlatmalarına rağmen sadece üslup güzelliğiyle ön plana çıktıkları için başarılı olmuşlardır.

Bu cümleler içerdikleri düşünce bakımından birbiriyle çelişmektedir.

Örnek: (1987-ÖSS)

Türk resmi, Alplerin ötesinde değil, Torosların eteğinde aranmalıdır.

Bu görüşte olan bir ressamın, aşağıdakilerden hangisini söylemesi beklenemez?

A) Önce Anadolu’yu tanımalı, orada mevsimlerin renk cümbüşüne katılmalısın.
B) Yerli renklerden, yerli motiflerden de evrensel boyutlara varılabilir.
C) Uzağa gitmeye ne gerek var; pencerendeki menekşeye, bahçendeki salkım söğüde bak yeter.
D) Yaşadığın yerin pek önemi yok, canın neyi isterse, onun tuvaline almalısın.
E) Türk köyünü konu alan tabloları duvarımdan hiç eksik etmem.

Çözüm:

Sorunun başındaki cümlede resmimizin ulusal özelliklere dayanması gerektiği vurgulanmıştır. Oysa D seçeneğinde yerin pek önemli olmadığı anlatılmıştır ki bu da örnek cümleyle çelişmektedir. Cevap: D

Örnek: (1997-ÖSS)

(I) Konu “kitap” oldu mu herkes bir şeyler söylüyor. (II) Bana ters gelen bir görüş ise bugünlerde oldukça yaygın. (III) O da şu: Kitap konusunda yetişkin ve çocuk ayrımı yapılmaz. (IV) Çünkü iyi bir çocuk kitabı mutlaka yetişkinlere de seslenir. (V) Bu düşüncenin doğruluğuna inanmıyorum. (VI) Nedeni de şu: Çocukların severek okuyacakları nitelikli bir kitap, yetişkinlere pek bir şey söylemeyebilir ya da yetişkinlerin severek okuyacağı bir kitap, çocukları hiç de heyecanlandırmayabilir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangileri, “çocuklarla yetişkinlerin aynı kitaplardan hoşlanmayacağı” düşüncesine ters düşmektedir?

A) I. ve III.
B) I. ve IV.
C) I. ve V.
D) III. ve IV.
E) IV. ve VI.

Çözüm:

III. cümlede geçen “Kitap konusunda yetişkin ve çocuk ayrımı yapılamaz.” ve IV. cümlede geçen “İyi bir çocuk kitabı mutlaka yetişkinlere de seslenir.” düşünceleri soruda geçen düşünceyle karşıtlık göstermektedir. Cevap: D

Yorumunuzu bırakın