Wystan Hugh Auden-Kimdir-Hayatı-Biyografisi

( 21 Şubat 1907, York, Yorkshire, ingiltere – 29 Eylül 1973, Viyana),

şair ve edebiyatçı. 1930’larda Büyük Bunalım sırasında solun kahramanı olarak erken yaşta ünlenmiş, budönemde Christopher Ishervvood’la birlikte manzum oyunlar yazmış, 1939’da ABD yurttaşı olmuştur. Auden bir yaşındayken ailesi Birmingham’a taşındı. Babası önce üniversitede sağlık görevlisi, sonra da profesör olmuş, çok çeşitli bilimsel ilgi alanları olan seçkin bir doktordu. Annesi de bir zamanlar hemşirelik yaptığından Auden’ın yetiştiği evde edebiyattan çok bilim havası esiyordu. Aynı zamanda inançlı birer Anglokatolik olan anne ve babasının etkisiyle Auden’ın dinle ilgili ilk anıları “heyecan verici büyülü törenler”le ilgiliydi. Aile adı, İzlanda sagala- nnda Audun olarak geçen sözcükten gelmekteydi. Küçük Auden babasından bir İzlanda tutkunluğu da devraldı. Auden, orta ve yüksek sınıf çocuklarının alışılagelmiş eğitimini gördü. Sekiz yaşında Surrey’de St. Edmund hazırlık okuluna, 13’ünde Holt’ta (Norfolk) Gresham özel okulurfa gitti. Kafasında maden mühendisi olma düşüncesi yatıyor ve daha çok bilime ilgi duyuyordu. On beş yaşına geldiğinde şiire olan yeteneğinin farkına vardı ve ilk şiiri iki yıl sonra Public School Verse adlı okul dergisinde yayımlandı. Auden 1925’te Oxford’a girdi. Burada şair ve bilge kişiliği büyük bir hayranlık uyandırdı. C. Day Lewis, Louis MacNiece ve 1928’de Auden’ ın ilk şiir kitabının el baskısını yar. Stephen Spender gibi edebiyatçılar üzen: derin bir etki bıraktı. Sonradan bu kişiler Auden kuşağı şairleri olarak onunla birlikte anıldılar. Ama devrimci siyasete yöne “Auden Grubu” için kullanılan bu aslında daha çok gazetecilerin yakıştırmasıydı. Auden 1928’de Oxford’dan mezun oldu; ailesinin armağan olarak düzenlediği bir yıllık yurtdışı tatilini, kendisinden önceki kuşağı büyüleyen Paris yerine Berlin’de geçirmeyi istedi. Alman diline büyük bir tutkuyla bağlandı ve başta Bertolt Brecht’inkiler olmak üzere Alman şiirine kabare şarkılarına ve oyunların etkisi altında kaldı. Dönüşünde beş yıl süre ile İskoçya ve İngiltere’de öğretmenlik yaptı. Auden, Collected Shorter Poems’de (Toplu Kısa Şiirler), yazarlık yaşamını iki döneme ayınr. İlk dönem, öğrenci olduğu 1927’den başlar, 1932’de yayımlara The Orators (Hatipler) yapıtına değin sürer Bir “hece bilmecesi”ni andıran ve Poems ile (Şiirler) birlikte 1930’da Auden’a ün sağlayan Paid on Both Sides, İzlanda sagalarından. eski İngiliz şiirinden, Marx’tan, Freud ve başka psikologlardan alınma öğeleri; Auden’ın bütün yapıtlarında görülen öğrenci mizahının birbirinden biraz kopuk, ama büyüleyici birleşimini çok iyi yansıtır. Düzensiz ve çoğu kez güç anlaşılır bu şiirler- biri fanteziye, masala ve bilinçaltına dönüş (öznel), öbürü ise toplumun hastalıklara ve toplumu oluşturan bireylerin psikoloji ve ahlaksal bozukluklarına tanı koyma; dönük (nesnel) birbirine karşıt iki yönü vardır. Bu şiirler toplumsal ve siyasal dokundurmalar olarak ilgi çekerse de, psikolojik yanları daha önde gelir. Şiiri, psikanalize benzer bir tür tedavi olarak görme anlayış Auden’ın düşüncesinde önemli bir yer tutar 1933-38 arasındaki ikinci dönem, Auden’in solun kahramanı olduğu yıllardır. Audes. bu dönemde kapitalist toplumun kötü yanlarını irdelemeyi sürdürürken, aynı zamanda totalitarizmin yükselişi konusunda ; uyarılarda bulundu. Look, Stranger! (193t. Dinle, Yabancı!) adlı kitabındaki şiire doku olarak daha açıklaşmış, geniş bir okar kesiminin anlayabileceği bir hale gelmişe, Londra’da ticari bir amaç gütmeden deneysel oyunlar sahneleyen Group Theatreı’ için müzikal bir propaganda oyunu olan T’ Dance of Death’ı de (Ölüm Dansı) bu dönemde yazdı. Bunu, hazırlık okulundar beri arkadaşı olan Christopher Isherwood’la birlikte yazdığı The Dog Beneath the Sise Derinin Altındaki Köpek), The Ascent of F6’nın Yükselişi) ve On the Frontier (Sınırda) adlı üç oyun izledi. Auden sonra aralarında bu türün klasiği sayılan Nişi Mail’in de (1936; Gece Postası) yer aldığı çeşitli belgesel filmlerin metinlerini hazırladı. Bir dizi makale ve kitap eleştirisine; başka, MacNiece’le birlikte yaptığı ve Letters from Iceland (İzlanda Mektupları) isimli yapıtında yer alan İzlanda gezisini, Isherwood’la birlikte yaptığı ve Journey to a War (Bir Savaşa Yolculuk) adlı kitabının temelini oluşturan Çin gezisini konu edinenler başta olmak üzere birçok röportaj yayımladı. 1937’de İspanya’ya yaptığı kısa geziyi Spain (1937; İspanya) adlı şiir kitabı izledi. Ama daha sonraki anılarından anlaşıldığına göre bu gezi onun sol karşısında düş kırıklığı duymasının ve Hıristiyanlığa dönüşünün başlangıcı olmuştu. 1936’da Alman romancı Thomas Mann’m kızı Erica’yla (ona İngiliz pasaportu sağlamak için) evlendi. Isherwood ile yaptığı Çin gezisinde hem giderken, hem de dönerken Amerika’dan geçti. Dönüş yolculuğunda orada yerleşmeye karar veren iki arkadaş, Ocak 1939’da bu isteklerini gerçekleştirdiler.1939-46 arasındaki üçüncü döneminde ABD yurttaşlığına geçen Auden’ın dinsel e düşünsel bakış açısı bu arada köklü değişiklikler geçirdi. Bu dönemde yayımladığı Another Time (1940; Başka Bir Zaman) razı şarkılarını ve konulu şiirlerinin en iyilerini içerir. The Double Man ise (1941; İki kişilikli Adam) Auden’ın Hıristiyanlığa bağlanmanın eşiğine geldiği sırada, içinde bulunduğu durumu yansıtır; kitabın İngiltere basınında, bu basıma adım veren “New Year letter” (Yeni Yıl Mektubu) şiiri de yer alır. Auden’ın 1940’tan sonraki bütün yapıtlarının temelindeki inanç ve yönelişler üç uzun Şirinde belirginleşir. Bunlardan bir Noel oratoryosu olan For the Time Being’ de 1944; Şimdilik) dinsel, Shakespeare’in Tempesf ı (Fırtına) üzerine yan dramatik bir “yorum” niteliğindeki Sea and the Mirror’ da (Deniz ve Ayna) estetik, ona 1948 Pulitzer Ödülü’nü kazandıran The Age of Anxiety’de (1947; Kaygı Çağı) toplumsal psikolojik tutumu öne çıkar. Auden bu tarihten sonra başka uzun şiir yazmamıştır. 1972’de kışlık evini New York’tan, onur üyesi olduğu Christ Church College’in bulunduğu Oxford’a taşıdı. Bu son döneminde kendisine Bollingen Şiir Ödülü (1953), Ulusal Kitap Ödülü (1956) ve Oxford şiir profesörlüğü gibi sayısız ödül ve unvanlar verildi.

Yorumunuzu bırakın